ЁЯОп рдЯॉрдкрд░ рдЕрдб्рдбा рд╡िрд╢ेрд╖: рд╕рдлрд▓рддा рдХा рд╕ंрдХрд▓्рдк!
рдХ्рдпा рдЖрдк UPSSSC рдХрдиिрд╖्рда рд╕рд╣ाрдпрдХ рдпा рдЕрди्рдп рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХी рддैрдпाрд░ी рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं? рдЕрдкрдиी рдЯाрдЗрдкिंрдЧ рд╕्рдкीрдб рдХो рдмेрд╣рддрд░ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╣рдоाрд░े рдПрдбрд╡ांрд╕ рдЯूрд▓ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ें।
1. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдПрд╡ं рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг (National & International)
рд╡िрд╢्рд╡ рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рджिрд╡рд╕ (World Wildlife Day) 2026: рдорд╣рдд्рд╡ рдФрд░ рдеीрдо
рдЖрдЬ 3 рдоाрд░्рдЪ рдХो рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें 'рд╡िрд╢्рд╡ рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рджिрд╡рд╕' рдордиाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг: рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдорд╣ाрд╕рднा рдиे 2013 рдоें 3 рдоाрд░्рдЪ рдХो рдЗрд╕ рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдеा, рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕ी рджिрди 1973 рдоें CITES (рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ों рдХी рд▓ुрдк्рддрдк्рд░ाрдп рдк्рд░рдЬाрддिрдпों рдХे рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рдХрди्рд╡ेंрд╢рди) рдкрд░ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдХिрдП рдЧрдП рдеे। 2026 рдХी рдеीрдо 'рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХे рд▓िрдП рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдирд╡ाрдЪाрд░' рд░рдЦी рдЧрдИ рд╣ै। рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрдиुрднाрдЧ рдХे рддрд╣рдд рд▓ुрдк्рддрдк्рд░ाрдп рдк्рд░рдЬाрддिрдпों (IUCN Red List) рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдк्рд░рд╢्рди рдЕрдХ्рд╕рд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ोрддे рд╣ैं।
рднाрд░рдд рдХी 'рдиीрд▓ी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा' рдФрд░ рд╕рдоुрдж्рд░ी рд╡िрдЬрди 2030
рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЖрдЬ рд╕рдоुрдж्рд░ी рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХे рд╕рддрдд рдЙрдкрдпोрдЧ рдХे рд▓िрдП рдирдП рджिрд╢ा-рдиिрд░्рджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХिрдП рд╣ैं। рдПрдЧ्рдЬाрдо рдлैрдХ्рдЯ: 'рдиीрд▓ी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा' (Blue Economy) рдХा рдпोрдЧрджाрди рднाрд░рдд рдХी рдЬीрдбीрдкी рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 4% рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп 2030 рддрдХ рд╕рдоुрдж्рд░ी рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХो рджोрдЧुрдиा рдХрд░рдиा рд╣ै। рднूрдЧोрд▓ (Geography) рд╕ेрдХ्рд╢рди рд╕े 'рдк्рд░рдоुрдЦ рдмंрджрд░рдЧाрд╣ों' рдФрд░ 'рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрд░्рдеिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░' (EEZ) рдХे рдмाрд░े рдоें рдк्рд░рд╢्рди рдЕрдХ्рд╕рд░ рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।
рдЬी-20 (G20) рдКрд░्рдЬा рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдмैрдардХ: рднाрд░рдд рдХी рдмреЭрддी рд╣िрд╕्рд╕ेрджाрд░ी
рдЬी-20 рдХे рддрд╣рдд рдКрд░्рдЬा рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдкрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рдмैрдардХ рдоें рднाрд░рдд рдиे рдЕрдкрдиी 'рдЧ्рд░ीрди рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди' рдиीрддि рдХा рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХिрдпा। рдПрдЧ्рдЬाрдо рдЯिрдк: рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдЕрдХ्рд╕рд░ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдХे рд▓рдХ्рд╖्рдпों (рдЬैрд╕े 2030 рддрдХ 500GW) рдХे рдмाрд░े рдоें рдкूрдЫा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕े рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рджोрдиों рджृрд╖्рдЯिрдХोрдгों рд╕े рдпाрдж рд░рдЦें।
2. рдПрдЧ्рдЬाрдо рд╡рди-рд▓ाрдЗрдирд░्рд╕: рдд्рд╡рд░िрдд рддрде्рдп (One-Liners)
● рдиाрдЧрд░िрдХ рд▓ेрдЦा рджिрд╡рд╕ (Civil Accounts Day) рднाрд░рдд рдоें рдХिрд╕ рддिрдеि рдХो рдордиाрдпा рдЧрдпा? - 2 рдоाрд░्рдЪ
● рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдХिрд╕ рднाрд░рддीрдп рдХो 'рдиाрдЗрдЯрд╣ुрдб' рдХी рдоाрдирдж рдЙрдкाрдзि рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा? - рд╕ुрдиीрд▓ рднाрд░рддी рдоिрдд्рддрд▓
● рд╡िрд╢्рд╡ рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рджिрд╡рд╕ 2026 рдХी рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдеीрдо рдХ्рдпा рд╣ै? - рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХे рд▓िрдП рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдирд╡ाрдЪाрд░
● рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдХिрд╕ рджेрд╢ рдиे рд╕рдорд▓ैंрдЧिрдХ рд╡िрд╡ाрд╣ рдХो рд╡ैрдз рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓ा рдХाрдиूрди рдкाрд░िрдд рдХिрдпा? - рдЧ्рд░ीрд╕
● рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा 'рд╕्рд╡рджेрд╢ी рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдЬрди рдИंрдзрди рд╕ेрд▓ рдкोрдд' рдХрд╣ाँ рд▓ॉрди्рдЪ рд╣ुрдЖ? - рдХोрдЪ्рдЪि (рдХेрд░рд▓)
3. рдбेрд▓ी рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХ्рд╡िрдЬ़ (Daily Exam Quiz)
рдк्рд░рд╢्рди 1. рд╡िрд╢्рд╡ рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рджिрд╡рд╕ рдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖ рдХिрд╕ рддिрдеि рдХो рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै?
(A) 1 рдоाрд░्рдЪ (B) 2 рдоाрд░्рдЪ (C) 3 рдоाрд░्рдЪ (D) 5 рдЬूрди
рдк्рд░рд╢्рди 2. рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХा рдХौрди рд╕ा рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 'рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ों рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг' рдХो рдоौрд▓िрдХ рдХрд░्рддрд╡्рдп рдХे рд░ूрдк рдоें рдмрддाрддा рд╣ै?
(A) рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 21 (B) рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 44 (C) рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 51A (g) (D) рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 48
рдк्рд░рд╢्рди 3. рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЪрд░्рдЪा рдоें рд░рд╣ा 'рдЖрдИрдПрдирдПрд╕ рдЬрдЯाрдпु' (INS Jatayu) рдХिрд╕ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
(A) рдЕंрдбрдоाрди (B) рд▓рдХ्рд╖рдж्рд╡ीрдк (C) рдоाрдЬुрд▓ी (D) рджрдорди
1. (C) 3 рдоाрд░्рдЪ | 2. (C) рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 51A (g) | 3. (B) рд▓рдХ्рд╖рдж्рд╡ीрдк (рдоिрдиिрдХॉрдп рдж्рд╡ीрдк)
4. рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рд╡िрд╢ेрд╖ (UP Special Exam Section)
рдпूрдкी рдХी рдЖрдЧाрдоी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं (UP Police, RO/ARO, Junior Assistant) рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рдбेрдЯा:
рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢: рдкрд░्рдпрдЯрди рдФрд░ рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХा рдоॉрдбрд▓
рдпोрдЧी рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рджुрдзрд╡ा рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ рдФрд░ рдкीрд▓ीрднीрдд рдЯाрдЗрдЧрд░ рд░िрдЬрд░्рд╡ рдоें 'рдЗрдХो-рдЯूрд░िрдЬ्рдо' рдХो рдмреЭाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдирдП рдмрдЬрдЯ рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХिрдпा рд╣ै। рдПрдЧ्рдЬाрдо рдлैрдХ्рдЯ: рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ 'рджुрдзрд╡ा' рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рдмाрдШों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдиिрд░ंрддрд░ рд╡ृрдж्рдзि рджрд░्рдЬ рдХी рдЧрдИ рд╣ै। рдпूрдкी рдЬीрдХे рдоें 'рдЯाрдЗрдЧрд░ рд░िрдЬрд░्рд╡' рдХे рдЬिрд▓ों рдХा рдоिрд▓ाрди рдЕрдХ्рд╕рд░ рдкूрдЫा рдЬाрддा рд╣ै।
рдиोрдПрдбा: рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा 'рд░ोрдмोрдЯिрдХ्рд╕ рд╣рдм' рдмрдирдиे рдХी рдУрд░
рдЧौрддрдо рдмुрдж्рдз рдирдЧрд░ (рдиोрдПрдбा) рдоें рдирдИ рд░ोрдмोрдЯिрдХ рд╡िрдиिрд░्рдоाрдг рдЗрдХाрдЗрдпों рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрд░्рдеिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ (SEZ) рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी рдЧрдИ рд╣ै। рдПрдЧ्рдЬाрдо рдЯिрдк: рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХो рддрдХрдиीрдХी рд╣рдм рдмрдиाрдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдпрд╣ рдПрдХ рдмреЬा рдХрджрдо рд╣ै। рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХेंрдж्рд░ों рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдУं рдкрд░ рдз्рдпाрди рджें।
рднрд░्рддी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд░рдгрдиीрддि (Exam Strategy)
UPSSSC рдФрд░ рдпूрдкी рдкुрд▓िрд╕ рдХे рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХो рд╕рд▓ाрд╣ рджी рдЬाрддी рд╣ै рдХि рд╡े рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे 'рдк्рд░рдоुрдЦ рдоेрд▓े' рдФрд░ 'рдЬрдирдЬाрддिрдпों' рдХे рднौрдЧोрд▓िрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдз्рдпाрди рджें। рдЖрдЧाрдоी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдХे рд▓िрдП рд▓ाрдЧू рдирдП рдиिрдпрдоों рдХे рдмाрд░े рдоें рд╕्рд╡рдпं рдХो рдЕрдкрдбेрдЯ рд░рдЦें। рдЯॉрдкрд░ рдЕрдб्рдбा рдкрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз 'рдЯाрдЗрдкिंрдЧ рдк्рд░ैрдХ्рдЯिрд╕' рдЯूрд▓ рдХा рдиिрдпрдоिрдд рдЙрдкрдпोрдЧ рдЖрдкрдХे рдЪрдпрди рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рдХो рдк्рд░рдмрд▓ рдмрдиाрдПрдЧा।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: 3 рдоाрд░्рдЪ 2026 рдХे рдпे рд╕рдоाрдЪाрд░ рдЖрдкрдХी рд╕рдлрд▓рддा рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рддैрдпाрд░ рдХिрдП рдЧрдП рд╣ैं। рдЯॉрдкрд░ рдЕрдб्рдбा (Toppers Adda) рдХे рд╕ाрде рдЕрдкрдиी рддैрдпाрд░ी рдХो рд╕рдЯीрдХ рдФрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा-рдЙрди्рдоुрдЦ рдмрдиाрдПं।