FULL EXAM PREP TOPPERS APP Test Series & PDFs
Latest Updates
ЁЯЪА Loading Updates...

Input and Output Devices of Computer: Notes, Examples & MCQs for UPSSSC, SSC, Railway, BANKING, CCC and O-LEVEL, Exams

рдЗрдирдкुрдЯ рдФрд░ рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ рдбिрд╡ाрдЗрд╕ेрд╕: рдПрдХ рд╕ंрдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпрдпрди рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢िрдХा

Toppers Adda | Computer Notes in Hindi for SSC CGL, SSC CHSL, RRB, Banking, Railway, UP Police, UPSSSC PET, UPPCS, RO/ARO, Junior Assistant, Lekhpal, CTET, UPTET, DSSSB, NIELIT, CUET, BPSC, KVS, NVS, UPSC, CCC, O Level and competitive exams.

ЁЯМ┐ Hardware Architecture Mind-Map (рдкूрд░ा рдЯॉрдкिрдХ рдПрдХ рдирдЬ़рд░ рдоें)

Peripheral Root
➔
⌨️ Input Units
ЁЯЦе️ Output Units
ЁЯЦи️ Printer Grid

1. рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी рдФрд░ рд╕ंрд░рдЪрдиा (Hardware Cycle)

рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдПрдХ рд╕्рд╡рдЪाрд▓िрдд рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рдорд╢ीрди рд╣ै рдЬो рдЧрдгिрддीрдп (Arithmetic) рдФрд░ рддाрд░्рдХिрдХ (Logical) рдЧрдгрдиाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧ рдХी рдЬाрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рдоूрд▓ рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी рдХो рдЪाрд░ рдоुрдЦ्рдп рдЪрд░рдгों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै:

  • ЁЯУМ рдЗрдирдкुрдЯ (Input): рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддा рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрдирдкुрдЯ рдбिрд╡ाрдЗрд╕ेрд╕ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдиिрд░्рджेрд╢ों рдпा рдХрдЪ्рдЪे рдбेрдЯा (Raw Data) рдХो рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдоें рдк्рд░рд╡िрд╖्рдЯ рдХрд░рдиा।
  • ЁЯУМ рднंрдбाрд░рдг (Storage): рдк्рд░ाрдк्рдд рдбेрдЯा рдФрд░ рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХो рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рд╕े рдкрд╣рд▓े рдпा рдмाрдж рдоें рд╕्рдЯोрд░ेрдЬ рдбिрд╡ाрдЗрд╕ेрд╕ (Memory) рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рдиा।
  • ЁЯУМ рдк्рд░рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг (Processing): рд╕ेंрдЯ्рд░рд▓ рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдпूрдиिрдЯ рдпाрдиी рд╕ीрдкीрдпू (CPU) рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХो рд╕ंрдХрд▓िрдд рдХрд░рдХे рдЙрдирдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХрд░рдиा।
  • ЁЯУМ рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ (Output): рд╕ीрдкीрдпू рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрд╕ाрдзिрдд рдХिрдП рдЧрдП рдЙрдкрдпोрдЧी рдкрд░िрдгाрдоों (Information) рдХो рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддा рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд╕्рдХ्рд░ीрди рдпा рдХाрдЧрдЬ рдкрд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░рдиा।

2. рдкेрд░िрдлेрд░рд▓ рдбिрд╡ाрдЗрд╕ेрд╕ (Peripheral Devices)

рдпे рд╡े рд╣ाрд░्рдбрд╡ेрдпрд░ рдЙрдкрдХрд░рдг рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдЖрд░्рдХिрдЯेрдХ्рдЪрд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ी рд░ूрдк рд╕े (Externally) рдЬुрдб़े рд╣ोрддे рд╣ैं рдФрд░ рдЗрдирдкुрдЯ/рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ рдЬैрд╕े рд╡िрд╢ेрд╖ рдЙрдж्рджेрд╢्рдпों рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рддे рд╣ैं। рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХा рдХोрд░ рд╕ीрдкीрдпू рдЗрдирдХे рдмिрдиा рднी рдЪрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдмाрд╣рд░ी рд╕ंрдЪाрд░ рдардк рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।
рдЙрджाрд╣рд░рдг: рдоाрдЙрд╕ (Mouse), рдХीрдмोрд░्рдб (Keyboard), рдоॉрдиिрдЯрд░ (Monitor) рдФрд░ рдк्рд░िंрдЯрд░ (Printer)।

ЁЯТ╗ Peripheral Hardware Signal Simulator (рд╣ाрд░्рдбрд╡ेрдпрд░ рд╕िрдЧ्рдирд▓ рд╕िрдоुрд▓ेрдЯрд░)

рдиीрдЪे рджिрдП рдЧрдП рд╕िрдоुрд▓ेрд╢рди рдмрдЯрди рдХो рджрдмाрдХрд░ рд▓ाрдЗрд╡ рджेрдЦें рдХि рдХैрд╕े рдПрдХ рдЗрдирдкुрдЯ рдбिрд╡ाрдЗрд╕ (рдЬैрд╕े рдХीрдмोрд░्рдб) рд╕े рдХрдоाрди рдЪрд▓рдХрд░ CPU рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдХे рдмाрдж рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ рдоॉрдиिрдЯрд░ рдкрд░ рдбिрд╕्рдк्рд▓े рд╣ोрддी рд╣ै:

1. рдЗрдирдкुрдЯ рдпूрдиिрдЯ (KEYBOARD)
[Key Pressed]
➔
2. рдХोрд░ рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ (CPU)
IDLE
➔
3. рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ рдпूрдиिрдЯ (MONITOR)
[Blank]
STATUS: Hardware pipeline mapping ready. Click simulation trigger button.

3. рдЗрдирдкुрдЯ рдбिрд╡ाрдЗрд╕ेрд╕ (Input Devices)

рдЗрдирдкुрдЯ рдпूрдиिрдЯ рдХा рдоुрдЦ्рдп рддрдХрдиीрдХी рдХाрд░्рдп рдоाрдирд╡ीрдп рднाрд╖ा рдоें рджिрдП рдЧрдП рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рдиा рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХे рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рд╕िрдЧ्рдирд▓्рд╕ (рдорд╢ीрдиी рдк्рд░ाрд░ूрдк) рдоें рдмрджрд▓рдиा рд╣ै।

рдбिрд╡ाрдЗрд╕ рд╢्рд░ेрдгी рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрдкрдХрд░рдг рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПं / рд╡िрд╡рд░рдг (Technical Details)
рдХीрдмोрд░्рдб (Keyboard) рд╡рд░्рдЪुрдЕрд▓, рдСрди-рд╕्рдХ्рд░ीрди, рд╣ाрд░्рдбрд╡ेрдпрд░ рдХीрдмोрд░्рдб Layout рдЗрд╕рдоें рд╕рдмрд╕े рдКрдкрд░ рдлंрдХ्рд╢рди рдХीрдЬ़ (F1 рд╕े F12) рддрдеा рдЕрд▓्рдлाрдмेрдЯिрдХ рдПрд╡ं рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░рдпोрдЬрди рдХीрдЬ़ (Special Purpose Keys) рд╣ोрддी рд╣ैं।
рдкॉрдЗंрдЯिंрдЧ рдбिрд╡ाрдЗрд╕ेрд╕ рдоाрдЙрд╕ (Mouse), рдЯ्рд░ैрдХрдмॉрд▓ (Trackball), рдЬॉрдпрд╕्рдЯिрдХ (Joystick) рдЗрдирдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдЧ्рд░ाрдлिрдХрд▓ рдпूрдЬрд░ рдЗंрдЯрд░рдлेрд╕ (GUI) рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рдХрд░्рд╕рд░ рдпा рдкॉрдЗंрдЯрд░ рдХी рдЧрддि рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЬॉрдпрд╕्рдЯिрдХ рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЧेрдоिंрдЧ рдоें рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рд╣ोрддी рд╣ै।
рдбाрдпрд░ेрдХ्рдЯ рдЗрдирдкुрдЯ рд▓ाрдЗрдЯ рдкेрди (Light Pen), рдЯрдЪ рд╕्рдХ्рд░ीрди (Touch Screen) рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдХीрдмोрд░्рдб рдпा рдоाрдЙрд╕ рдоैрдХेрдиिрдЬ्рдо рдХे рд╕ीрдзे рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рднौрддिрдХ рд╕्рдкрд░्рд╢ рдпा рдк्рд░рдХाрд╢ рдХिрд░рдгों рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрдирдкुрдЯ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП।
рдСрдбिрдпो / рд╡ीрдбिрдпो рдпूрдиिрдЯ рдоाрдЗрдХ्рд░ोрдл़ोрди, рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдХैрдорд░ा, рд╡ेрдмрдХैрдо, рд╕ाрдЙंрдб рдХाрд░्рдб рдз्рд╡рдиि рддрд░ंрдЧों рдФрд░ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рджृрд╢्рдпों рдХो рдмाрдЗрдирд░ी рдбेрдЯा рдХे рд░ूрдк рдоें рдЗрдирдкुрдЯ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рд╕्рдкीрдЪ рд░िрдХрдЧ्рдиिрд╢рди рдоें рдЗрд╕рдХा рд╡ृрд╣рдж् рдЙрдкрдпोрдЧ рд╣ै।
рд╕्рдХैрдиिंрдЧ рдбिрд╡ाрдЗрд╕ेрд╕ рд╕्рдХैрдирд░ (Scanner) рдХाрдЧрдЬ рдкрд░ рдоौрдЬूрдж рдХिрд╕ी рднी рдЯेрдХ्рд╕्рдЯ рдпा рдлोрдЯो (Hardcopy) рдХो рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗрдоेрдЬ рдк्рд░ाрд░ूрдк (Softcopy) рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП।

рд╕ोрд░्рд╕ рдбेрдЯा рдСрдЯोрдоेрд╢рди (Source Data Automation):

рдпे рдбिрд╡ाрдЗрд╕ेрд╕ рдбेрдЯा рдХो рдоैрди्рдпुрдЕрд▓ рдЯाрдЗрдк рдХрд░рдиे рдХे рдмрдЬाрдп рд╕ीрдзे рд╕्рд░ोрдд (Source) рд╕े рд╕्рд╡рддः рд╕्рдХैрди рдХрд░рдХे рдкрдв़рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं:

ЁЯФН OCR (Optical Character Recognition): рдЫрдкे рд╣ुрдП рдпा рд╣ाрде рд╕े рд▓िрдЦे рдЕрдХ्рд╖рд░ों рдХो рд╕्рдХैрди рдХрд░рдХे рдЙрди्рд╣ें рд╕ंрдкाрджрди рдпोрдЧ्рдп (Editable Text) рдк्рд░ाрд░ूрдк рдоें рдмрджрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП।

ЁЯФН OMR (Optical Mark Reader): рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХी рдЙрдд्рддрд░ рдкुрд╕्рддिрдХाрдУं (OMR Sheets) рдкрд░ рдкेрди рдпा рдкेंрд╕िрд▓ рдХे рдХाрд▓े рдиिрд╢ाрдиों рдХो рд▓ाрдЗрдЯ рдмीрдо рдж्рд╡ाрд░ा рддेрдЬी рд╕े рдЬांрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП।

ЁЯФН MICR (Magnetic Ink Character Recognition): рдмैंрдХ рдХे рдЪेрдХ рдХे рдиिрдЪрд▓े рд╣िрд╕्рд╕े рдкрд░ рдЪुंрдмрдХीрдп рд╕्рдпाрд╣ी (Magnetic Ink) рд╕े рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрдпрд░рди рдСрдХ्рд╕ाрдЗрдб рдХोрдб рдХो рдкрдв़рдиे рдХे рд▓िрдП। рдмैंрдХिंрдЧ рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдпрд╣ рдмाрд░-рдмाрд░ рдкूрдЫा рдЬाрддा рд╣ै।

ЁЯФН OBR (Optical Barcode Reader): рдЙрдд्рдкाрджों рдХे рдкैрдХेрдЯ рдкрд░ рдЫрдкी рд╣ुрдИ рдЙрд░्рдз्рд╡ाрдзрд░ рдХाрд▓ी-рд╕рдлेрдж рдкрдЯ्рдЯिрдпों рдпाрдиी рдмाрд░рдХोрдб (Barcode) рдХो рд▓ेрдЬрд░ рд▓ाрдЗрдЯ рд╕े рдкрдв़рдиे рдХे рд▓िрдП।

ЁЯФН PCR (Punch Card Reader): рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХे рд╢ुрд░ुрдЖрддी рджौрд░ рдоें рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдкंрдЪрдХाрд░्рдбों рдкрд░ рдЫिрдж्рд░ों (Holes) рдХे рдкैрдЯрд░्рди рдоें рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ीрдд рдбेрдЯा рдХो рдкрдв़рдиे рдХे рд▓िрдП।

4. рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ рдбिрд╡ाрдЗрд╕ेрд╕ (Output Devices)

рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ рдпूрдиिрдЯ рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░्рдп рд╕ंрд╕ाрдзिрдд рдмाрдЗрдирд░ी рдкрд░िрдгाрдоों рдХो рдЗंрд╕ाрдиी рд╕рдордЭрдиे рдпोрдЧ्рдп рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░рдиा рд╣ै। рдЗрди्рд╣ें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рджो рд╢्рд░ेрдгिрдпों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै:

рд╕ॉрдл्рдЯрдХॉрдкी рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ (Temporary Format): рдпрд╣ рдПрдХ рдЕрд╕्рдеाрдпी рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рдмिрдЬрд▓ी рдмंрдж рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╕्рдХ्рд░ीрди рд╕े рдЧाрдпрдм рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕े рд╣рдо рднौрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╣ाрдеों рд╕े рдЫू рдирд╣ीं рд╕рдХрддे।
  • рдоॉрдиिрдЯрд░ (Monitor): CRT, LCD, TFT, LED рдЗрд╕рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрдЬुрдЕрд▓ рдбिрд╕्рдк्рд▓े рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं।
  • рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯрд░ (Projector): рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕्рдХ्рд░ीрди рдХी рд╕ूрдЪрдиा рдХो рдмрдб़ी рджीрд╡ाрд░ рдпा рдкрд░्рджे рдкрд░ рдЖрд╡рд░्рдзिрдд (Magnify) рдХрд░рдХे рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП।
  • рд╕्рдкीрдХрд░ (Speaker): рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рдбेрдЯा рдХो рдЗंрд╕ाрдиी рдЖрд╡ाрдЬ рдпा рдз्рд╡рдиि рддрд░ंрдЧों рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдСрдбिрдпो рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ।

рдк्рд░िंрдЯрд░ рдХा рд╡рд░्рдЧीрдХрд░рдг (Classification of Printers):

рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рдк्рд░िंрдЯрд░ рдХा рд╡рд░्рдЧीрдХрд░рдг рджो рдоुрдЦ्рдп рдЖрдзाрд░ों рдкрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै:

  1. рдХ्рд╖рдорддा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ (By Print Capacity):
    • рдХैрд░ेрдХ्рдЯрд░ рдк्рд░िंрдЯрд░ (Character Printer): рдПрдХ рдмाрд░ рдоें рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЕрдХ्рд╖рд░ рдк्рд░िंрдЯ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдзीрдоे рдк्рд░िंрдЯрд░ (рдЬैрд╕े- рдбॉрдЯ рдоैрдЯ्рд░िрдХ्рд╕)।
    • рд▓ाрдЗрди рдк्рд░िंрдЯрд░ (Line Printer): рдПрдХ рдмाрд░ рдоें рдЕрдХ्рд╖рд░ों рдХी рдкूрд░ी рдХी рдкूрд░ी рд▓ाрдЗрди рдЫाрдкрдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░िंрдЯрд░ (рдЬैрд╕े- рдб्рд░рдо рдк्рд░िंрдЯрд░)।
    • рдкेрдЬ рдк्рд░िंрдЯрд░ (Page Printer): рдЖрдзुрдиिрдХ рддीрд╡्рд░ рдЧрддि рд╡ाрд▓े рдк्рд░िंрдЯрд░ рдЬो рдПрдХ рдмाрд░ рдоें рдкूрд░ा рдкृрд╖्рда рдПрдХ рд╕ाрде рдк्рд░िंрдЯ рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं (рдЬैрд╕े- рд▓ेрдЬрд░ рдк्рд░िंрдЯрд░)।
  2. рдХाрд░्рдп рд╢ैрд▓ी/рддрдХрдиीрдХ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ (By Printing Style/Mechanism):
рдк्рд░рдХाрд░ (Type) рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрджाрд╣рд░рдг рддрдХрдиीрдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी рд╡िрд╡рд░рдг (Description)
рдЗрдо्рдкैрдХ्рдЯ рдк्рд░िंрдЯрд░ (Impact Printer) рдбॉрдЯ рдоैрдЯ्рд░िрдХ्рд╕ (Dot Matrix), рдбेрдЬ़ी рд╡्рд╣ीрд▓ рдпे рдк्рд░िंрдЯрд░ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЯाрдЗрдкрд░ाрдЗрдЯрд░ рдХी рддрд░рд╣ рд╕्рдпाрд╣ी рд▓рдЧे рд░िрдмрди рдкрд░ рдзाрддु рдХी рдкिंрд╕ рд╕े рднौрддिрдХ рдк्рд░рд╣ाрд░ (Striking) рдХрд░рдХे рдХाрдЧрдЬ рдкрд░ рдЫрдкाрдИ рдХрд░рддे рд╣ैं। рдпे рдмрд╣ुрдд рд╢ोрд░ рдордЪाрддे рд╣ैं।
рдиॉрди-рдЗрдо्рдкैрдХ्рдЯ рдк्рд░िंрдЯрд░ (Non-Impact) рд▓ेрдЬ़рд░ рдк्рд░िंрдЯрд░, рдЗंрдХрдЬेрдЯ (Inkjet), рдерд░्рдорд▓ рдпे рдк्рд░िंрдЯрд░ рдХाрдЧрдЬ рдкрд░ рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдк्рд░рд╣ाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░рддे, рдмрд▓्рдХि рдЖрдзुрдиिрдХ рдХेрдоिрдХрд▓, рдерд░्рдорд▓, рд▓ेрдЬрд░ рдмीрдо рдпा рд▓िрдХ्рд╡िрдб рд╕्рдпाрд╣ी рдХी рдмूंрджों рдХी рдорд╣ीрди рдлुрд╣ाрд░ (Spray) рдлेंрдХрдХрд░ рдмिрдиा рд╢ोрд░ рдХिрдП рдЙрдЪ्рдЪ рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рдХी рдЫрдкाрдИ рдХрд░рддे рд╣ैं।
ЁЯУМ Toppers Sticky Note (рдк्рд░िंрдЯрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЙрдкрдпोрдЧी рддрде्рдп) рд▓ेрдЬ़рд░ рдк्рд░िंрдЯрд░ (Laser Printer) рд╕ुрдЦी рдЯोрдирд░ рдкाрдЙрдбрд░ рд╕्рдпाрд╣ी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рд╕рдмрд╕े рддीрд╡्рд░ рдЧрддि рд╡ рдмेрд╕्рдЯ рдХ्рд╡ाрд▓िрдЯी рд╡ाрд▓ा 'рдкेрдЬ рдк्рд░िंрдЯрд░' рд╣ै। рдЬрдмрдХि рдерд░्рдорд▓ рдк्рд░िंрдЯрд░ рд░рд╕ीрдж рдЫाрдкрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рд░рд╕ाрдпрди-рдпुрдХ्рдд рдКрд╖्рдоा-рд╕ंрд╡ेрджी (Heat-Sensitive) рдХाрдЧрдЬ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддा рд╣ै।

5. рдоुрдЦ्рдп рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी (Glossary)

ЁЯУМ рд╣ाрд░्рдбрд╡ेрдпрд░ (Hardware): рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХे рд╡े рднौрддिрдХ рддрдеा рдпांрдд्рд░िрдХ рднाрдЧ рдЬिрди्рд╣ें рдЖँрдЦों рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рд╣ाрдеों рд╕े рдЫुрдЖ рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै (рдЬैрд╕े- рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХी рдоुрдЦ्рдп рдмॉрдбी)।

ЁЯУМ рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ (Software): рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдоों рдФрд░ рдХूрдЯ рдиिрдпрдоों рдХा рд╡рд╣ рдЕрдоूрд░्рдд рд╕рдоूрд╣ рдЬो рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдХाрд░्рдпों рдХे рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди рдХे рд▓िрдП рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рд╣ै। рдЗрд╕े рдЫुрдЖ рдирд╣ीं рдЬा рд╕рдХрддा, рдпрд╣ рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХी 'рдЖрдд्рдоा' рдХे рд╕рдоाрди рд╣ै।

ЁЯУМ рдбेрдЯा (Data): рдХрдЪ्рдЪे рддрде्рдпों, рдк्рд░рддीрдХों, рдЕंрдХों рдФрд░ рд╕ूрдЪрдиाрдУं рдХा рдЕрдиिрдпोрдЬिрдд рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ (рд╕ंрдЦ्рдпाрдд्рдордХ рдпा рдЕрд▓्рдл़ाрди्рдпूрдоेрд░िрдХ)।

ЁЯУМ рдиिрд░्рджेрд╢ (Instruction): рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХो рдХिрд╕ी рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдХाрд░्рдп рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рджिрдП рдЧрдП рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдЖрджेрд╢।

ЁЯУМ рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо (Program): рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рддाрд░्рдХिрдХ рдкрд░िрдгाрдо рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХो рджिрдП рдЧрдП рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд╕рдоूрд╣।

Quick Revision Flashcards

рдХाрд░्рдб рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░рдХे рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ рджेрдЦें।

Question (рдк्рд░рд╢्рди)
Loading Input-Output Question Grid...
Correct Answer (рд╕рд╣ी рдЙрдд्рддрд░)
...
ЁЯза Toppers Memory Trick ...
0 / 0

ЁЯЪА Ready To Assess Your Preparation Level?

100% Free Practice

Attempt Input & Output Devices Free Practice Mock Test to test your knowledge & check your All-India Rank.
(Instant Scorecard & Solutions | Available in Hindi & English Medium)

⚡ ATTEMPT FREE INPUT & OUTPUT DEVICES MOCK TEST FREE TEST

ЁЯПЖ Want To Unlock Full Computer Test Series?

VIP Test Pass

Get unlimited access to 2500+ Chapter-wise Computer MCQs & Full Mock Test Series in both Hindi & English for SSC CGL, CHSL, RRB, Banking, Railway, UP Police, UPSSSC, NIELIT CCC, O Level and all competitive exams.

рд╡िрд╕्рддृрдд рддैрдпाрд░ी рдФрд░ рдл्рд░ी рдоॉрдХ рдЯेрд╕्рдЯ рдХे рд▓िрдП рд╣рдоाрд░ी рдРрдк рджेрдЦें: Toppers Adda App